Ünsüz Değişimi / Yumuşaması (Dil ve Anlatım)

Sonunda “p, ç, t, k” sert ünsüzleri bulunan kelimeler ünlüylebaşlayan bir ek aldığı zaman sonlarındaki sert ünsüzler yumuşayarak “b, c, d, g/ğ” olur.

ilaç-ı / ilacı
kitap-ı / kitabı
git-en / giden
renk-i / rengi
yürek-i / yüreği
dert-i / derdi

*Bazı tek heceli kelimelerin bir kısmı bu kurala uymaz:
tek-il / tekil
saç-a /saça
ek-in / ekin
iç-i / içi
seç-enek / seçenek
bak-ıcı / bakıcı
ilk-in / ilkin
iç- ecek / içecek
maç-a / maça

*Bazı tek heceli kelimeler ise bu kurala uyar:
taç-a / taca
dip-e / dibe
uç-a / uca
kap-a / kaba
renk-e / renge

*İki ünsüzle biten bazı sözcükler bu kurala uymaz.
çark-ı / çarkı
kork-ak / korkak
sark-aç / sarkaç

*Birden fazla heceden oluştuğu halde ünsüz yumuşamasına uğramayan Türkçe sözcüklerde vardır.
yanıt-ı / yantı
dinlet-i / dinleti
gözet-en / gözeten
konut-u / konutu

*Yabancı asıllı kelimeler genellikle bu kurala uymaz.
devlet-in / devletin
millet-e / millete
hukuk-un / hukukun

*Yumuşamaya uğrayan yabancı asıllı sözcükler de vardır.
meslek-i / mesleği
estetik-i / estetiği

Not : Özel isimlerdeyse söyleyişte olsa bile yazıda gösterilmez. Mahmut ‘ u , Ahmet ‘ i , Sinop ‘ a , Zonguldak ‘ a

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*