Osmanlı Devleti Yükselişi (Şahlanışı) (1453 – 1579) (Tarih)

Fatih Sultan Mehmet (II.Mehmet) (Yeni bir çağ açan Padişah) (1451 – 1481)
İstanbul’un Fethi Nedenleri (Neden İstanbul ? ) :

  • İstanbul’ un Hristiyan Ortodoksların merkezi olması
  • İstanbul’ un fethinin Hz.Muhammed(s.a.v) tarafından müjdelenmesi
  • Bizans’ ın Osmanlı şehzadelerini kışkırtması
  • Bizans’ ın jeopolitik konumu
  • Boğazların alınmasıyla İpek Yolu‘ nun denetim altına alınması
  • Osmanlı’ nın toprak bütünlüğünü sağlamak istemesi

İstanbul’ u Fethetmek için Yapılan Hazırlıklar :

  • Rumeli Hisarı inşa edildi. Anadolu(Güzelce hisar) hisarı inşa edildi.
  • Güçlü surları yıkabilecek toplar (Şahi) inşa edildi.
  • 400 parçadan oluşan bir donanma oluşturuldu.
  • Haçlıların denizden yardım götürmesini engellemek amaçlı Mora’ ya asker çıkarıldı.
  • Macarlar, Sırplar, Eflak, Karamanoğulları ile barış antlaşması imzalandı.

İstanbulun Fethi ve Sonuçları :

  • Osmanlı’ nın toprak bütünlüğü sağlandı. Ortodoks kilisesinin koruyuculuğu üstlenildi.
  • Ortaçağ son buldu. Yeniçağ başladı.
  • Başkent Edirne’ den İstanbul’ a taşındı.
  • Türklerin İslam dünyasındaki yeri arttı.
  • Derebeyliklerin sonu hazırlandı.

Batı Siyaseti :

  • Sırbistan Fethedildi.
  • Mora yarımadası alındı.
  • Arnavutluk’ a son verildi.

 Anadoludaki Gelişmeler :

  • Cenevizlilerden Amasra alındı.
  • Trabzon Rum İmparatorluğu’ ndan Trabzon alındı.
  • Karamanoğullarına son verildi.

Otlukbeli Savaşı (1473) :

  • Akkoyunlular ile Osmanlı karşı karşıyadır.
  • Osmanlı Devleti galip gelmiştir. Bu sayede Anadolu Türk Birliği fazlasıyla sağlanmıştır.

İstanbul Antlaşması (1479) :

  • Osmanlı ve Venedikler arası imzalandı.
  • Venediklere imtiyazlar verilerek Hristiyan Birliğini kırmak amaçlanmıştır.

Kırım’ın Fethi :

  • Cenevizliler’ in elinden Kırım alındı.
  • Karadeniz artık bir Türk Gölü haline geldi.
  • Kırım Hanlığı Osmanlı’ ya bağlandı.

II.  Bayezid Devri (1481 -1512) (Anadolu Siyasal Birliğini sağlayan padişah)
Cem Sultan Olayı :

  • II. Bayezid’ ın kardeşi ile arasında tahta çıkma yarışıdır.
  • Cem Sultan’ ın Avrupa’ dan yardım istemesiyle bir iç sorunken bir dış sorun halini alacaktır.
  • Cem Sultan’ a destek veren Karamanoğullarına son verildi.

Bu dönemde :

  • Venedikle ilişkiiler bozulmuş iki devlet 16 yıl savaşmıştır.
  • İran’ ın Anadolu’ da ki faaliyetlerine önem verilemedi.

Şuh Kulu İsyanı : II.Bayezid döneminde çıkmış zorlukla bastırılmış bir isyandır

Yavuz Sultan Selim (Mısır’ da tarih yazan kahraman) (1512 – 1520)
İran ile mücade edilmeye başlanmıştır.
Çaldıran Savaşı :

  • Osmanlı Devleti ve Safevi Devleti karşı karşıyadır.
  • Osmanlı galip gelmiştir.

Sonuç : Doğu Anadolu topraklarının tamamı Osmanlı egemenliğine girmiştir.
Turnadağ Savaşı : Dulkadiroğulları Osmanlıya katıldı. Anadolu Siyasal Birliği sağlanmış oldu.

Memlük – Osmanlı İlişkileri
Safevi Devletini destekleyen Memlük devletine karşı artık bir adım atılmalıydı.
Mısır’ a seferler düzenlendi amacı İslam Birliğini sağlamaktı, Memlük sorunu çözülmüş olacak ve Baharat Yolu Osmanlı denetimine alınacaktı.


Mercidabık Savaşı : Suriye ve Filistin alındı.
Ridaniye Savaşı : Memlük Devleti bir kez daha yenilgiye uğradı.

Mısır Seferi Sonucunda :

  • Memlük Devleti yıkıldı.
  • İslam Birliği sağlandı.
  • Osmanlı Devleti Türk-İslam dünyasının liderliğini üstlendi.
  • Cezayir Beyi Barbaros Osmanlı himayesine girdi.
  • Baharat Yolu Osmanlı denetimindedir.
  • Kutsal Emanetler İstanbul’ a getirildi.
  • Hilafet Osmanlı’ ya geçmiştir.

I.Süleyman (Kanuni Sultan Süleyman) (1520 – 1566)
Osmanlı’nın en ihtişamlı dönemidir.

İç İsyanlar

  • Canberdi Gazali İsyanı : Memlük devletini yeniden kurmak amaçlı çıkmıştır.
  • Ahmet Paşa İsyanı : Kanuni’ nin sıradaki vezir olan Ahmet Paşa’ yı vezir yapmaması nedeniyle çıktı.
  • Kalender Çelebi İsyanı : Kalender Çelebi’ nin İran’ a gitmesiyle son buldu.

Mohaç Savaşı (1526) :

  • Macar ordusu ile Osmanlı ordusu karşı karşıyadır.
  • Osmanlı galip gelmiştir.
  • Macaristan feth edilmiştir.

I.Viyana Kuşatması : Avusturya’ nın Budin’ e girmesi üzerine segere çıkıldı. Viyana kuşatıldı ancak alınamadı.

Almanya Seferi (1532) :
Sebep : Avusturya’ nın Macaristan’ a girmesi üzerine sefere çıkıldı.
Sonuç : Avusturya’ nın bir kısmı Osmanlıya bağlanmıştır.

Osmanlı – Fransa İlişkileri : 
Fransız Kralı Almanlar’ a esir düşünce Osmanlı’ dan yardım istemiştir. Kanuni Hristiyan birliğini bozmak amacıyla yardım isteğini kabul etti.

Osmanlı – İran İlişkileri :

  • Osmanlı’ ya karşı İran’ ın sergilediği düşmanca tutum sebebiyle Kanuni İran’ a sefere çıkmıştır.
  • Bağdat’ ı ele geçirdi.
  • İranla yaptığımız ilk antlaşma (yazılı) Amasya Antlaşması yapılmıştır.

Kanuni devrinde yapılan diğer fetihler :

  • Rodos alındı.
  • Cezayir Osmanlı egemenliğine girdi.
  • Trablusgarp fethedildi.
  • Malta adası kuşatıldı.

Preveze Deniz Savaşı (28 Eylül 1538)
Haçlı donanmasını yenerek Ak denizi artık bir Türk gölü haline getirildi.

Trablusgarbın Fethi (1551)
Turgut Reis önderliğinde Trablusgarp ve Bingazi alınmıştır.

Cerbe Deniz Savaşı (1559)
Sebep : Türkler’ in akdenizdeki üstünlüğüne son vermek
Sonuç : Osmanlı donanması Cerbe adasını aldı.

Hint Deniz Seferi (1538 – 1553)
Amaç : Baharat yolunun  güvenlğini sağlamak, Portekizliler’ in Basra’da ki hakimiyetine son vermek amaçlı yapıldı fakat istenilen sonuç alınamadı.

Kanuni Sultan Süleyman Döneminde Osmanlı Devleti

Sokullu Mehmet Paşa

Kıbrıs’ın Fethi (1570)
Ada 1570′ de fethedilerek Doğu Akdeniz güvenliği sağlandı.

İnebahtı Yenilgisi (1571)
Haçlı Ordusu ile  karşı karşıya gelen Osmanlı savaşı kaybetti ve Osmanlı’ nın ilk büyük yenilgisidir.
Tunus – Fas ve Lehistan’ ın alınmasıyla yaralar sarıldı.

Lehistan’ ın Himaye Altına Alınması (1575)
Lehistan kralının veliaht bırakmadan ölümü üzerine, Lehistan’ ın içişlerine karışan Osmanlı Devleti, Erdel Prensi’ ni Lehistan Kralı seçtirerek bu devleti himaye altına aldı. Böylece Osmanlı Devleti’ nin hakimiyet alanı Baltık Denizi’ ne kadar ulaştı. Osmanlı himayesi 1587′ ye kadar devam etti.

Fas’ ın HimayeAltına Alınması (1577)
Fas’ ta taht kavgalarının başlaması üzerine bir kısım Faslılar’ ın Portekiz’ den, bir kısmı ise Osmanlı Devletin’ den yardım istediler. Osmanlı ordusu Vadi’ s Sebil(Vadi’ s Seyl) Savaşı’ nı kazanarak Portekiz’ i Fas’ tan çıkarttı. Böylece Fas himaye altına alındı.

Portekiz Vadi’ s Seyl Savaş’ ından sonra Hint Deniz Ticaret Yolu üzerindeki egemenliğini kaybetmiştir. Bu ticaret yoluna İngiltere ve Hollanda egemen olmuştur. Bu dönemde İngiltere’ ye ve Hollanda’ ya kapitülasyon verilmiştir.

Kapitülasyonların Yaygınlaştırılması : Hristiyan birliğinin parçalanmasını sağlamak Akdeniz ticaretine önem kazandırmak.

Sokullu’nun Kanal Projeleri

Don Volga Kanal Projesi : 
Bu projeye göre Don ve Volga nehirleri bir kanal ile birleştirilecek, böylece Karadeniz’ den Hazar Denizi’ ne Osmanlı donanmasının ticaret gemilerinin geçmesi sağlanacaktı.

Projenin Amaçları :

  • Orta Asya Türk Dünyası ile ilişki kurmak
  • İran savaşlarında donanmadan yararlanmak
  • Rusya’nın güneye inmesini ve büyümesini engellemek
  • İpek Yolu’ na eski canlılığını kazandırmak.

Süveyş Kanal Projesi : 
Projeye göre Süveyş’ te Akdeniz ile Kızıldeniz’ i birbirine bağlayacak bir kanal açılacaktı.

Projenin Amaçları :

  • Akdeniz ticaretini canlandırmak.
  • Güney Asya Müslümanları üzerindeki Avrupalılar’ ın baskısına son vermek.
  • Hint Deniz yolunu güven altına almak.
  • İlk kez Yavuz Sultan Selim döneminde gündeme gelen bu proje Sokullu devrinde 1568 yılında da gündeme gelmiş fakat bilinmeyen nedenlerden dolayı gerçekleşmemiştir.

Karadeniz Marmara Projesi : 
Projeye göre İznik Gölü, Sakarya Nehri, Sapanca Gölü ve Marmara Denizi arasında bir deniz yolu açılacaktı. Mimar Sinan’ ın görevlendirildiği bu proje de sonuçsuz kalmıştır.

Sokullu’ nun Ölümü (1579) : III. Murat devrinde eski itibarını kaybeden Sokullu Mehmet Paşa, bir süikast sonucunda öldürülmüştür.

Sokullu’ nun ölümüyle, Osmanlı Devleti’ nin Yükselme Dönemi’ nin sona erdiği ve Duraklama Devri’ nin başladığı kabul edilmiştir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*