Sinir Sistemi (Biyoloji)

Sinir Sistemi

  • Çevreden gelen uyarlılara en hızlı tepki sinir sistemini oluşturur.
  • Çevreden gelen uyarılar aşağıdaki sıraya göre alınır ve değerlendirilir.

1-) Çevresel değişikliği (uyarı) algılama

2-) Uyarılma sonucu oluşan sinyali (impuls) ilgili sinir merkezine iletme

3-) Uyarıyı değerlendirme

4-) Uyarılara karşı tepki (cevap) verme

Bir Hücrelilerde Sinirsel Denetim

  • Sinir sitemi yoktur.
  • Bakteri gibi prokaryotlarda denetim hücre zarı üzerindeki reseptör proteinlerle sağlanır.
  • Amip, öglena ve parameciumda sinirsel denetim  sitoplazmadaki sinir tetkikleriyle olur.

Omurgasız Hayvanlarda Sinir Sistemi

  • Süngerler hariç hepsinde sinir sistemi bulunur.
  • Sölenterlerden hidrada sinir hücrelerinden oluşmuş ağ sinir sistemi bulunur. Hidradaki sinir hücreleri sinaps yapmadan birbirlerine temas ederler.
  • Deniz anasındaki sinir sistemine Radyal(Işınsal) sinir sistemi denir.
  • Yassı solucanlardaki (Planarya) sinir sistemine ip merdiven Sinir Sistemi denir.
  • Planaryanın baş bölgesindeki sinir hücreleri bir araya gelerek Ganglion denen sinir düğümünü oluşturur.
  • Ganglion omurgalılardaki beyin görevini gerçekleştirir.

Omurgalı Hayvanlarda Sinir Sistemi

  • En karmaşık sinir sistemine sahiptirler.
  • Balıklardan memelilere doğru karmaşıklaşır.
  • Merkezi ve Çevresel Sinir Sistemi olmak üzere iki kısımda incelenir.
  • Balıklarda beyin yarım küreler şeklinde ayrılmamıştır.
  • Kurbağalarda dahil diğer omurgalılarda iki yarım küreye ayrılmıştır.
  • Memelilerin beyninde bulunan kıvrım sayısı diğer omurgalılardan fazladır.
  • Koku alma duyusu omurgalılardan memelilere doğru geldikçe azalır.
  • Koklama lobunun beyne oranı balıklarda en büyüktür.
  • Omurgalılarda beyinciğin büyüklüğü kas faaliyetleriyle doğru orantılı olarak değişir.
  • Beyincik kuş ve balıklarda büyük, sürüngenlerde küçüktür.

Sinir Hücresi ve Çeşitleri

Görevlerine Göre Sinir Hücreleri

1-) Duyu Nöronları (Getirici Nöronlar)

Duyu organlarındaki reseptörlerden aldıkları uyartıları merkezi sinir sistemine taşıyan sinirlerdir.

2-) Motor Nöronlar (Götürücü, Hareket Nöronları)

Merkezi sinir sisteminde çevreden gelen uyarılara karşı hazırlanan cevapları kas ve salgı bezi gibi tepki organlarına (efektör) ileten sinirlerdir.

3-) Ara Nöronlar (İnternöron)

Duyu sinirleri ile motor sinirleri arasındaki bağlantıyı sağlayan sinirlerdir.

Uzantılarına göre Sinir Hücreleri

1-) Tek kutuplu Nöronlar (Unipolar) hücreden tek uzantı çıkar.

2-) İki kutuplu Nöronlar (Bipolar) hücreden biri akson diğeri dentrit iki uzantı çıkar.

3-) Çok kutuplu Nöronlar (Multipolar) hücreden biri akson diğerleri dentrit çıkar.

Sinir hücrelerinin veya sinir hücresiyle tepki organının karşı karşıya geldiği yere sinapsis denir.

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*