Söz Sanatları (Edebi Sanatlar) (Edebiyat)

Söz Sanatları (Edebi Sanatlar)

1- Teşbih (Benzetme) : Sözü daha etkili kılmak amacıyla ortak nitelikleri bulunan nesne yada kavramlar arasında benzerlik kurma sanatıdır. Genellikle gibi, kadar, …. edatlar kullanılır.

Örnek : Yaralı bir ceylan kalbi gibi içli bir sesin vardı.
Benzetme Unsurları 
Benzeyen : Ses
Kendisine Benzetilen : Yaralı bir ceylan
Benzetme Yönü : içli, acıklı
Benzetme Edatı : gibi

Teşbih-i Beliğ : Benzeyen ve Benzetilen unsurlar beraber olursa buna Teşbih-i Beliğ denir

Örnek : Bu dil ağzımda annemin sütüdür.

Benzetme Unsurları 
Benzeyen : Dil
Benzetilen : Anne sütü

2- İstiare (Eğretilme) : Bir sözü benzerlik ilgisi yoluyla kendi anlamı dışında kullanmaktır. Bir varlığa benzediği başka bir varlığın adını vermektir.

Açık İstiare : Sadece benzeyen söylenir./ Benzetilen yok!
Örnek : Bir hilal uğruna ya Rab ne güneşler(askerler) batıyor.

Kapalı İstiare : Sadece benzetilen söylenir./ Benzeyen yok!
Örnek : Bahar gelince bir ağızdan şarkılar söyler kuşlar.

3- Mecaz-ı Mürsel : Benzetme amaç güdülmeden bir sözün ilgili olduğu başka bir söz yerine kullanılmasıdır.

Örnek : Doğu’da çok şiddetli kar var. / Doğu illerde çok şiddetli kar var.
Sınıf dışarı çıktı. / Sınıftakiler dışarı çıktı.

4- Teşhis ( Kişileştirme) : İnsan dışındaki canlı cansız varlıklara insan özelliği kazandırmaktır.
Not : Her teşhiste aynı zamanda kapalı istiare vardır.

Örnek : Dinmiş denizin şarkısı, rüzgar uyumakta.
Nehirler gazidir. Dağlar kahraman.
İnsan dışındaki varlıkları konuşturmaktır.Her intak sanatında teşhis sanatı vardır;ancak her teşhiste intak sanatı yoktur.

5- İntak (Konuşturma) : İnsan dışındaki varlıkları konuşturmaktır. Her intak sanatında teşhis sanatı vardır ancak her teşhis sanatında intak sanatı yoktur.

Örnek :  Mor menekşe : Bana dokunma diye bağırdı.

6- Kinaye : Bir sözü hem gerçek hemde mecaz anlamda kullanmaktır. Uyarı : Kinayede daha çok mecaz anlam kastedilir.

Örnek :
Şu karşımda göğüs geren taş bağırlı dağlarmısın ?
Açıklama : Dağların oluşumu kayalardan ve taşlardandır. Şair burada sevdiğinin insafsızlığından taş kalpliliğinden yakınıyor.

Örnek :
Ey benim sarı tamburam
Sen ne için inilersin ?
İçim oyuk derdim büyük
Ben onun için inilerim.
Açıklama :  Tamburanın gövdesi ağacın oyulmasıyla oluşur. Fakat şair kalpteki boşluğu ve hüznü anlatmak istemiştir. Tambura kişileştirilmiş ve konuşturulmuştur.

 7– Mübalağa (Abartma) : Herhangi bir durumu, olayı ya da gerçeği olduğundan daha büyük ya da küçük göstererek anlatma yöntemine mübalağa (abartma) denir.
Örnek : Bir of çeksem karşıki dağlar yıkılır.
              Rüzdarda uçan tüy bile benim kadar hafif değil.
8- Hüsnü Talil : Bir olayın gerçek nedenini bir yana bırakıp onu daha güzel bi nedene bağlama sanatıdır.
Örnek : Yemyeşil oluvermiş ağaçlar bulutlara hayretinden.
 9- Tezatlık (Zıtlık) : Karşıt durumların, olayların, düşüncelerin, birarada belirtilmesidir. Bu, karşıt (zıt) anlamlı sözcükler kullanılmadan da yapılabilir.
Örnek : Gülüyoruz, ağlanıcak halimize.
              Neden böyle düşman görünürsünüz, yılları yılı dost bildiğim aynalar.
10- Telmih (Anımsatma) : Herkesçe bilinen bir olayı, bir kişiyi, bir öyküyü ya da atasözünü dolaylı bir biçimde anımsatmaktır.
Örnek : Leyla gelin oldu Mecnun mezarda.
               Madem Ferhat’ ım dersin şu dağları yarsana.
 
Söz Sanatları (Edebi Sanatlar) (Edebiyat)

Söz Sanatları (Edebi Sanatlar) (Edebiyat)” için bir görüş

Adsız için bir cevap yazın Cevabı iptal et

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

two × 1 =

Başa dön