Coğrafya

Türkiye de Toprak Tipleri ve Toprak Kullanımı (Coğrafya)

Türkiye’de Başlıca Toprak Tipleri

1-) Zonal Topraklar:

Kahverengi Orman Toprakları : Orman örtüsü altında oluşurlar organik madde fazla olduğundan renk koyudur. Yıkanma fazlaysa asitli ve kireçsiz olurlar. Ülkemizde Karadeniz Dağlarının denize bakan yamaçlarında yaygındır. İyi yıkanmış bu topraklarda çay ve kivi için çok elvirişlidir.

Kırmızı Akdeniz Toprakları (Terra – Rosa) : Akdeniz iklim bölgelerinde kalker(kireçtaşı) üzerinde oluşurlar içlerindeki demir oksitlendiğinden renkleri kırmızıdır. Organik madde azdır genellikle turunçgil, bağcılık, zeytin tarımı yapılır.

Kahverengi Bozkır Toprakları : Bozkır alanlarında, yıllık yağışın 400mm’nin altında olduğu yerlerde oluşurlar organik madde azdır. Ülkemizde iç kesimlerde yaygındır ve tahıl tarımı ve küçükbaş hayvancılık yapılır.

Kestane Renkli Bozkır Toprakları : Bozkır alanlarında yıllık yağış miktarının 400-600mm olduğu yerlerde organik maddece zengin topraklardır. Ülkemizde iç kesimlerde görülürler tahıl tarımı ve küçükbaş hayvancılık yapılır.

Çernozyom(Kara Topraklar) : Karasal iklimde çayır örtüsü altında oluşurlar. Erzurum-Kars çevresi ve Doğu Karadeniz Dağlarında vardır. Üzerinde gür otlaklar oluşur ve büyükbaş hayvancılık yapılır.

2-) İntrazonal Topraklar

Vertisoller : Eski göl tabanlarındaki killi ve kireçli depolar üzerinde oluşurlar. Toprak killi olduğundan kurak mevsimde çatlar buralara üst kısımdan sürekli toprak dökülür. Yağışlı mevsimdeyse toprak suyla doyar ve şişerek dökülen toprakları geri iter. Toprak yerinde döner ve bu nedenle dönen toprak anlamında vertisol denir. Trakyada kara kepir, Anadoludaysa taş doğunan toprak denir. Kili fazla olduğundan işlenmesi zordur.

Tuzlu Topraklar : Kapalı havza veya eski göl tabanlarında (taban suyu yüksek) oluşur. Tuz Oranı fazla olduğundan tarım yapılamaz. Tuz Gölü ve Konya ovasında rastlanır.

3-) Azonal Topraklar

Alüvyal Topraklar : Akarsuların taşıyıp biriktirdiği malzemelerden oluşan alüvyal topraklar vadi tabanlarındaki düzlüklerde, akarsu birikim ovalarında, delta ovalarında ve eski göl tabanlarında yaygındır. Ülkemizde görüldüğü yerler;

Karadeniz kıyılarında, Bafra, Çarşamba, Adapazarı ovalarında,

Ege Kıyılarında; Bakırçay, Gediz, Küçük ve Büyük menderes ovaları

Akdeniz Kıyılarında; Çukurova, Amik Ovası, Silifke ve Antalya Ovaları

İç Kesimlerdeyse Erzurum, Erzincan, Muş, Erbaa, Niksar, Konya ovalarıdır.

Bunlar taşınan malzemeye bağlı olarak killi, kalkerli, kumlu olabilir. Horizonları gelişmemiştir. Toprak yüzeyi taşınan malzemeyle sürekli yenilenir. Mineral ve organik maddece zengin olduklarından verim yüksektir.

Kolüvyal Topraklar : Dağlık alanlarda eğimli yamaçlar boyunca ufalansa malzemeler dağın eteğinde birikir. Özellikle bitki örtüsü yoksa çözülen topraklar, akarsu ve sellerle taşınır ve biriktirilir. Bağcılık ve bahçe tarımı yapılır.

Yamaçlarda aşınma sürekli olduğunda ince malzemelerin taşınması sonucu geriye sadece iri malzeme kalır. Böylece taşlı topraklara litosoller denir.

Reposoller : Volkanlardan çıkan kum boyutundaki malzemeler, akarsuların biriktirdiği kumlu depolar ve yamaç eteklerindeki kumlu kolüvyal depolar üzerindeki kumlu topraklardır.

Toprağın Kullanımı

Toprağın Tarımda Kullanımı : Toprak ekonomide hammadde olarak ve tarım açısından değerlendirilir. Hammadde olarak seramik fayans, kiremit, tuğla, çimento gibi alanlarda kullanılır. Tarım açısından ormancılık, hayvancılık ve bitki yetiştirme açısından faydalanılır.

Türkiye’de Arazi Kullanımı

Türkiye’de Arazi Kulanımı
  • Tarıma elverişsiz arazi %14,47
  • Tarıma elverişli olduğu halde kullanılmayan arazi %2,91
  • Çayır ve mera arazisi %21,85
  • Orman Arazisi %27,64
  • Sebze ve diğer uzun ömürlü bitkiler %3,87
  • Sebze ve çiçek bahçeleri %0,88
  • Nadas %5,60
  • Tarla arazisi %22,78

Türkiye’de Ürünlerin Dağılımı

Tahıllar %78.0 – Baklagiller %8.8 – Şekerpancarı, çay, pamuk %7.6 Yağlı Tohum %3.8 – Yumrulu Bitki %1.8

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

17 − 7 =

Kapalı

Reklam Engelleyici Algılandı

Lütfen reklam engelleyici kullanıyorsanız, kapayıp tekrar girmeyi deneyiniz.