Tanzimat Edebiyatı 1. ve 2. Dönem Özellikleri (1860-1877) (Edebiyat)

Tanzimat Edebiyatı’ nın 1. Dönem Özellikleri (1860-1877)

  1. Sanat toplum içindir görüşü benimsenmiştir. Yani Batıcı ve yenilikçi olan şair ve yazarlar sanatlarını toplum için kullanırlar.
  2. Dilde sadeleşmeyi ölçüde heceyi savunmuşlar, ama bunu uygulamamışlardır.
  3. Fransız edebiyatından etkilendiler.
  4. Divan şiirini yıkmaya çalıştılar, Halk edebiyatını savundular ama başarılı olamadılar.
  5. Şiirde estetik güzelliği değil içeriği ön plana çıkardılar.
  6. Edebiyatı düşüncelerini aktarmak için bir araç olarak gördüler.
  7. Önceki şiirimizde bulunmayan vatan, millet, hak, hukuk, hürriyet gibi kavramları, şiire taşıdılar.
  8. Eski nazım şekilleri ile yeni kavram ve duyguları işlediler.
  9. Tiyatro, roman, hikaye, makale, eleştiri gibi yazı türleri bu dönemde edebiyatımıza girmiştir.
  10. Bu dönem sanatçıları edebiyatın yanında siyasetle de ilgilenmiştir.

1. Dönem Sanatçıları : Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Şemseddin Sami, Ahmet Midhat Efendi, Ahmet Vefik Paşa, Ali Suavi

Şemsettin Sami (1850-1904)

  1. İlk roman yazarıdır. İlk yerli roman olan Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat’ ta kölelik ve cariyelik konusu ele alınmıştır.
  2. Kamus-ı Türki isimli sözlüğün yazarıdır. Bunun yanında Kamus-ı Alem, Kamus-ı Fransevi
  3. Victor Hugo’ nun Sefiller adlı eserini dilimize çevirmiştir.
  4. Tanzimat döneminde dil, sözlük, ansiklopedi alanlarında yaptığı çalışmalarla tanınmıştır.

Ahmet Mithat Efendi (1844-1912)

  1. Asıl gayesi toplumu eğitmektir ve romanı bu araçla kullanır.
  2. Genel olarak romantizmin etkisindeki sanatçı hemen her türde eser vermiştir.
  3. 200′ e yakın eseri vardır. Yazı makinesi olarak adlandırılır.
  4. Romanları teknik yönden kusurludur. Romanın akışını keserek uzun uzun açıklamalar yapmıştır.

Eserleri

  • Nesir : Hasan Mellah, Dünyaya İkinci Geliş
  • Hikaye : Letaif-i Rivayet (İlk hikaye kitabı), Felatun Bey’le Rakım Efendi, Kıssadan Hisse, Henüz On Yedi Yaşımda, Paris’te Bir Türk, Diplomalı Kız
  • Romanları :
  • Gezi : Avrupa’ da Bir Cevelan
  • Gazete : Bedir, Devir, Tercüman-ı Hakikat

Ahmet Vefik Paşa (1823 – 1891)

  1. Türkçülük ve Milliyetçilik fikrinin öncüsüdür.
  2. Tiyatroyla ilgili çalışmaları ile ünlüdür. (Bursa’ da tiyatro salonu yaptırmıştır.
  3. Tarih vedil sahasında Lehçe-i Osman-i, Secere-i Türk-i adlı eserleri Osmanlıca’ ya çevirmiştir.
  4. Moliere’ in hemen hemen bütün eserlerini tercüme etmiştir.

Tanzimat Edebiyatı’ nın 2. Dönem Özellikleri (1860-1877)

  1. Sanat sanat içindir düşüncesini benimsemişlerdir.
  2. Dil 1. Döneme göre daha ağırdır.
  3. Batı edebiyatını savunmuşlar, batı edebiyatı örneklerini başarıyla ortaya koymuşlardır.
  4. Kölelik cariyelik ve yanlış batılılaşma bu dönem eserlerinde işlenen konulardır.
  5. Romanda, realizmin etkisi şiirde ise romantizmin etkisi görülür.
  6. Birinci dönem sanatçılarının aksine toplumsal konuları bırakarak aşk, sevgi, ölüm gibi bireysel konular işlemişlerdir.

2. Dönem Sanatçıları : Recaizade Mahmud Ekrem, Abdülhak Hamit Tarhan, Nabizade Nazım, Sami Paşazade Sezai, Muallim Naci

Abdülhak Hamit Tarhan (1852-1937) (Şairi Azam)

  1. Klasik Türk şiirini sona erdiren sanatçıdır. Fransız şiirindeki yenilikleri Türk şiirine uygulanmıştır.
  2. Şiirinde taşkınlık ve yücelik söyleyişindeki tezat onun şiirinin en büyük özelliğidir.
  3. Romantizmden etkilenmiştir.
  4. Hayat, doğa, aşk, ölüm gibi konuları işlemiştir.
  5. Şiirlerinde ve tiyatrolarda tarihi konular önemli bir yer tutar.
  6. Tiyatroları oynanmak için değil okunmak için yazılmıştır.
  7. Nazım ve nesir tiyatro eserlerinde karışıktır. Tiyatroları nazım tekniği bakımından zayıftır.

Eserleri

  • Şiir : Makber, Hacle, Ölüm, Sahra, Bunlar Odur, Divaneliklerim, Baladan Bir Ses, Yabancı Dostlar, Garam, Ruhlar Validem
  • Tiyatro : Macera-i Aşık, Finter, Tarık, İçli kız, Eşber, Duhter-i Hindu, Nesteren, İbn-i Musa, Hakan, İlhan

Sami Paşazade Sezai (1860-1936)

  1. Tanzimat dönemi edebiyatı yazarıdır. Küçük hikayeleri (küçük şeyler) gerçekçi bir yaklaşımla yazdığı (Sergüzeşt) adlı romanı ile ünlüdür.
  2. Şiirlerini romantizmin, romanlarını realizmin etkisinde yazmıştır.

Eserleri

  • Roman : Sergüzeşt
  • Hikaye : Küçük Şeyler ( Batılı tarzda yazılan ilk hikaye)
  • Piyes : Şir
  • Anı : İclal
  • Sergüzeşt : Dilber adındaki esir bir kızın, çalıştığı evin oğluyla aralarında geçen mutsuz aşkı ve acı sonu anlatır. Roman’ da romantizmin ve realizmin etkisi görülür. Kölelik kurumu anlatılır.

Nabizade Nazım (1862-1893)

  1. Realizmin ve naturalizmin öncüsüdür.
  2. Roman ve hikayeleri ile tanınmıştır.
  3. Karabibik adlı eseri ile tanınmıştır.
  4. Eserlerinde gözlem önemli bir yer tutmaktadır.

Eserleri

  • Karabibik : Edebiyatımızda ilk köy romanıdır. Öyküden uzun romandan kısadır. Realist ve naturalist yaklaşım vardır.
  • Zehra : Tasvir ve tarigler ağırlıktadır. Romanda psikolojik unsurlar ağır basar.

Recaizade Mahmut Ekrem (1847-1914)

  1. Güzel olan herşey şiirin konusu olabilir, düşüncesini savunur.
  2. Şiirlerinde hüzün ve elem vardır. Hüzünlü duygular, ölümü hatırlatan tabiat manzaraları, solgun güller, şiirinde işlediği konulardır.
  3. Şiirde kulak için kafiye görüşünü savunmuştur.
  4. Şiir, hikaye, roman, eleştiri ve tiyatro türlerinde eser veren sanatçının nesirleri daha başarılıdır.

Eserleri

  • Şiir : Nağme-i Seher, Yadigar-ı Şebap, Zemzeme ( Muallim Naci’nin Demdeme adlı eserine karşılık yazılmıştır.), Pejmürde
  • Tiyatro : Afife Anjelik, Çok Bilen Çok Yanılır, Vuslat, Atala
  • Hikaye : Muhsin Bey Şemsa, Eleştiri, Takdir-i Elhan, Edebi Bilgiler, Talim-i Edebiyat,

Araba Sevdası : İlk realist romanımızdır. Eserde, bilgisizce batıyı taklid eden Bihruz Bey’ in ne hallere düştüğü anlatılır.

Muallim Naci (1850-1893)

  1. Klasik şiirin son temsilcilerindendir. Eski edebiyat taraftarlarının lideri durumundadır.
  2. Eski şiirin temsilcisi olarak ün yapmasına rağmen batılı şiir tarzında da başarılı eserleri vardır.
  3. Dili sadedir. Dili başarılı kullanmıştır.
  4. İlk köy şiirini yazmıştır. (Köylü Kızların Şarkısı)
  • Şiirleri : Ateş Pare, Şerare, Sümbüle, Füruzan, Demdeme (Zemzeme’ nin karşılığı) adlı eserine karşılık yazılmıştır.
  • Edebi Bilgiler : Islıhat-Edebiye
  • Sözlük : Lügat-ı Naci

Tanzimat Edebiyatı 1. ve 2. Dönem Özellikleri (1860-1877) (Edebiyat)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

two − 1 =

Başa dön