Ontoloji Açısından Varlık (Felsefe)

Varlığın Olup Olmadığı Problemi :

Felsefenin temel sorunlarının başında varlığın var olup olmadığı sorunu gelir. Kimi düşünürler varlığın var olmadığını savunurlar. Varlığın nesnel bir temeli olmadığını ileri süren ve her türlü varlığı inkar eden aşırı şüpheciliğe nihilizm (hiççilik) adı verilir.

Aynı tutumu Çin felsefesinde taoizmde görürüz. Evrende bir düzen (tao) vardır. Ama bu düzen gerçekler düzeni değil düşler düzenidir. Bu nedenle de varlığın var olup olmadığı bilinemez. Bu düşünceyi savunanlardan biri Gorgias diğeride Nietzsche’ dir. Nietzsche’ ye göre nihilizm bütün yüksek değerlerimizin sona erdiğini düşünen mantıktır.

Varlığın insan bilincinden bağımsız ve nesnel olarak var olduğunu savunan görüşe realizm (gerçeklik) denir. Kökleri ilk çağa dayanan bir düşüncedir. Dünyanın varlığı doğal bir sorundur ve önemsenmesi gerekmez. Çünkü onun var olduğunu çocuklar bile bilir. Bu ilk çağa bakış açısına Naiv Realizm adı verilir.

Varlığın Ne Olduğu Problemi :

Varlığın var olduğu kabul edildiğinde ortaya bir de var olanın ne olduğu problemi çıkar. Bu problem hakkındaki bazı görüşler şunlardır.

1-) Varlık Oluştur Diyenler (Herakleitos) :

Bu görüşü ilk çağda Herakleitos başlatmıştır. Varlığın var olduğunu kabul eder. Ona göre evrenin ana maddesi ateştir. Evren bir hareket halindedir ve başlangıcı, sonu olmayan bir değişmedir. Bu değişmenin içinde kalan sürüp giden bir şey yoktur. Kalıcı şeyler varmış kanısına kapılmamızın nedeni değişmenin belli bir kurala göre olmasıdır. Ön kural, bu ölçü logos (akıl) dır. Her şey ateşten gelir ve yine ona döner. Ateş bir anlamda karşıtların içinde eridiği birliktir. Heraklit böylece diyalektiği yarattı.

2-) Varlık Bir İdeadır Diyenler (Platon, Aristo, Farabi, Hegel)

Bazı düşünürler varlığın var olduğunu fakat ideal cinsten olduğunu savunurlar. Bu görüşe felsefeyi idealizm adı verilir. İlk büyük temsilcisi Platondur. Platonda bir yanda idealar vardır ki bunlar gerçek varlıklardır. Öbür yandaysa doğadaki nesneler, görüntüler vardır. Bunlar iki ayrı varlık türüdür. Örneğin ; evrende ağaçlar vardır. Bir de ağaç ideası vardır. Gerçek olan ağaç ideasıdır.

Aynı görüşleri paylaşan bir diğer isim de Aristodur. Aristo Platonun ideaları form adını alır. Form maddeye şekil verendir. Madde formsuz bulunamaz. Madde olabilirlik, formsa mükemmelliktir. Ancak maddeye form eklendiğinde varlıklar ortaya çıkar. Örneğin ; mermer parçası maddedir heykel formu eklendiği zaman heykelin kendisi ortaya çıkar.

Evrende bir sıralanma söz konusudur. Bu sıralanma da bir alttaki varlık bir üsttekine göre maddedir. Alttakine göre formdur. Madde kılıktan kılığa girerek gittikçe daha yüksek formlara doğru gelişe gelişe salt forma yani tanrıya yaklaşır. Bu gelişmenin amacı olan tanrı hem duran varlıktır, hemde maddedir. Maddesiz olduğundan da mutlak mükemmelliktir.

İslam dünyasında Aristo felsefesini sürdüren Farabi olmuştur. Farabi varlıkları zorunlu ve mümkün varlıklar diye ayırır. Zorunlu ve mümkün varlık tanrıdır. Çünkü onun varlığı maddeden ve biçimden bağımsızdır.

3-) Varlık Maddedir Diyenler : (T.Hobbes, Karl, Marcus, Demokritos)

Bazı düşünürler varlığın var olduğunu fakat maddi cinsten olduğunu savunurlar. Materyalizm adını alan bu görüş ilk çağdan günümüze gelmiştir. Demokritos varlık vardır. Var olan ona göre meydana gelmemiştir, yok olmayacaktır. Değişmezdir. Var olanın dışında birde boşluk vardır. Boşluk nedeniyle var olan bölünemeyen, görülemeyen küçük parçacıklara ayrılır. Bunlara atom adını verir. Demokritosa göre evren sadece atomların çarpışmaları ve birbirleri üzerindeki basınçlarıyla oluşmuştur.

Hobbes da bu görüşü savunur. Tüm evrenin mekanik hareket yasaları tarafından yönetildiğini söyler. Ona göre varlık maddi nesnelerdir ve ruhun var olduğu söylenemez.

Materyalizm’ in en ünlü temsilcisi Karl Marx’ dır. Marx evrenin gerçek birliğinin maddi oluşunda bulunduğunu savunur. Madde bilincin dışında ve bilinçten bağımsız bir gerçeklik olarak vardır. Maddenin var oluş biçimi de harekettir. Hareket olmadan madde olamaz. Madde olmadan da hareket olamaz. Evren böylece diyalektik bir biçimde ilerleyen süreçtir. Marx’ a göre idea insan zihninin yansıttığı ve düşünce biçimlerine dönüştürdüğü maddi dünyadan başka bir şey değildir ve tez, antitez, sentez biçimindeki diyalektik ilerleme madde de kendisinin ortaya koyar.

4-) Varlık Hem Madde Hem Düşüncedir Diyenler (Descartes)

Varlığın var olduğunu fakat iki ayrı cinsten iki ayrı cevherden oluştuğunu savunan filozof Descartes‘ tir. Bu iki cevherde ruh ve maddedir. Bu görüşünden dolayı Descartes dualisttir.

Dualizm : Herhangi bir alanda birbirine indirgenemeyen iki karşıt ilkenin varlığını ileri sürme.

Ruhun öz niteliği düşünmedir. Onsuz ruh olmaz. Cismin temel niteliği ise yer kaplamadır. Bu niteliği ortadan kaldırırsak cismide kaldırmış oluruz. Cisim düşünmez ruh da yer kaplamaz. Örneğin, bir duygu mekanın herhangi bir yerinde değildir. Oysa cisim mutlaka bir yerdedir.

Ontoloji Açısından Varlık (Felsefe)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

16 − five =

Başa dön